Protokoły i kontrakty dotyczące psów i koni służbowych w Siłach Zbrojnych RP

Pakiet dokumentów – psy służbowe w Siłach Zbrojnych RP

stanowią załączniki 5-11, 15 do obwieszczenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 listopada 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie używania psów i koni w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Wzory dostępne w pakiecie (zał. 5-11, 15) w interaktywnym formacie PDF.

Załącznik 5
Protokół zdawczo-odbiorczy psa służbowego

Załącznik 6
Protokół zdawczo-odbiorczy konia służbowego

Załącznik 7
Protokół wycofania psa służbowego z użycia w siłach zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Załącznik 8
Protokół padnięcia zwierzęcia służbowego

Załącznik 9
Karta testu wartości użytkowej konia

Załącznik 10
Protokół wycofania konia służbowego z użycia w siłach zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Załącznik 11
Kontrakt na pozyskanie psa kontraktowego do użycia w siłach zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Załącznik 15
Protokół odebrania opiekunowi psa służbowego lub konia służbowego lub opiekunowi albo organizacji psa służbowego wycofanego z użycia lub konia służbowego wycofanego z użycia

Protokoły i wzory dokumentów do używania psów i koni w Siłach Zbrojnych RP – rozporządzenie MON 2026 - Zakres rozporządzenia o psach i koniach służbowych

Akt prawny określa szczegółowe zasady funkcjonowania psów służbowych, psów kontraktowych oraz koni służbowych w polskich Siłach Zbrojnych. Regulacje obejmują:

• Jednostki organizacyjne właściwe do prowadzenia szkolenia przewodników psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych oraz żołnierzy-jeźdźców.
• Wymagania zdrowotne i użytkowe psów i koni zapewniające przydatność do użycia w Siłach Zbrojnych – psy w wieku od 6 do 30 miesięcy (dla psów kontraktowych o specjalności ratowniczej do 72 miesięcy), konie w wieku od 3 do 8 lat.
• Tryb nabywania, przekazywania i wycofywania z użycia zwierząt służbowych wraz ze sposobem prowadzenia ewidencji.
• Sposób znakowania zakwalifikowanych do służby zwierząt przez wszczepienie elektronicznego identyfikatora (mikroczipu) spełniającego wymagania normy ISO 11784.
• Zakres opieki lekarsko-weterynaryjnej obejmujący szczepienia przeciwko chorobom zakaźnym, zabiegi zwalczania pasożytów oraz okresowe badania stanu zdrowia.
• Normy wyżywienia zwierząt służbowych oraz wysokość dziennych stawek pieniężnych na żywienie.

Wzory protokołów dostępne w pakiecie formularzy

Rozporządzenie wprowadza szereg wzorów dokumentacji służbowej związanej z zarządzaniem zwierzętami w jednostkach wojskowych. Pakiet formularzy obejmuje wzory z załączników 5-11 oraz 15, udostępnione w interaktywnym formacie PDF umożliwiającym bezpośrednie wypełnianie na komputerze:

Protokoły dotyczące psów służbowych

• Załącznik 5 – Protokół zdawczo-odbiorczy psa służbowego – dokument wykorzystywany przy przekazywaniu psa służbowego między jednostkami wojskowymi, wraz z dowodem tożsamości psa i wyposażeniem.
• Załącznik 7 – Protokół wycofania psa służbowego z użycia w Siłach Zbrojnych RP – formularz sporządzany przez komisję powołaną przez dowódcę jednostki wojskowej, zawierający orzeczenie lekarsko-weterynaryjne o stanie zdrowia psa oraz podstawę wycofania.
• Załącznik 11 – Kontrakt na pozyskanie psa kontraktowego do użycia w Siłach Zbrojnych RP – umowa zawierana między jednostką wojskową a właścicielem psa kontraktowego będącym żołnierzem pełniącym czynną służbę wojskową na okres od roku do 5 lat.

Protokoły dotyczące koni służbowych

• Załącznik 6 – Protokół zdawczo-odbiorczy konia służbowego – formularz przekazania konia służbowego wraz z dowodem tożsamości, unikalnym dożywotnim dokumentem identyfikacyjnym, rzędem jeździeckim oraz sprzętem do pielęgnacji [file:63].
• Załącznik 9 – Karta testu wartości użytkowej konia – dokument oceny przydatności konia do służby w Szwadronie Kawalerii Wojska Polskiego, zawierający punktację kryteriów takich jak zachowanie w czasie pracy, ujeżdżenie, musztra kawalerii oraz reakcja na czynniki zewnętrzne [file:63].
• Załącznik 10 – Protokół wycofania konia służbowego z użycia w Siłach Zbrojnych RP – dokument sporządzany przez komisję składającą się z co najmniej czterech członków, zawierający orzeczenie lekarsko-weterynaryjne oraz wynik testu wartości użytkowej w przypadku trwałej utraty sprawności.

Protokoły wspólne dla psów i koni służbowych

• Załącznik 8 – Protokół padnięcia zwierzęcia służbowego – formularz sporządzany przez komisję w przypadku padnięcia psa lub konia służbowego, zawierający stwierdzenie identyczności zwłok z danymi ewidencyjnymi oraz przyczynę śmierci, wraz z protokołem sekcji zwłok i wynikami badań laboratoryjnych.
• Załącznik 15 – Protokół odebrania opiekunowi psa służbowego lub konia służbowego lub opiekunowi albo organizacji psa służbowego wycofanego z użycia lub konia służbowego wycofanego z użycia – dokument sporządzany przez komisję powołaną przez dowódcę jednostki wojskowej po zweryfikowaniu informacji wskazujących na okoliczności uzasadniające odebranie zwierzęcia.

Jednostki właściwe do prowadzenia szkoleń

Zgodnie z rozporządzeniem, podstawową jednostką organizacyjną właściwą do prowadzenia szkolenia kandydatów na przewodników psów służbowych oraz właścicieli psów kontraktowych jest Wojskowy Ośrodek Farmacji i Techniki Medycznej w Celestynowie. Dla psów kontraktowych o specjalności ratowniczej szkolenia prowadzi również 13 Śląska Brygada Obrony Terytorialnej. Szkolenie kandydatów na żołnierzy-jeźdźców oraz koni służbowych realizuje Szwadron Kawalerii Wojska Polskiego będący pododdziałem Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego.

Upoważnienia i atesty – terminy ważności

Rozporządzenie określa, że upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa służbowego oraz upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa kontraktowego, a także atesty psów służbowych i psów kontraktowych są ważne przez 12 miesięcy. Przedłużenie ważności upoważnień i atestów na kolejny okres do 12 miesięcy następuje po pozytywnym zaliczeniu egzaminu weryfikującego umiejętności przewodnika i psa przed komisją powołaną przez jednostkę organizacyjną właściwą do prowadzenia szkolenia. Stwierdzenie przez komisję utraty sprawności użytkowej psa skutkuje nieprzedłużeniem ważności upoważnienia i atestu oraz skierowaniem przewodnika wraz z psem na szkolenie uzupełniające.

Nabywanie i wycofywanie zwierząt służbowych

Nabywanie psów służbowych i koni służbowych na potrzeby Sił Zbrojnych jest dokonywane na podstawie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych przez komisje powołane odpowiednio przez komendanta Wojskowego Ośrodka Farmacji i Techniki Medycznej lub dowódcę jednostki wojskowej. Wycofania psa służbowego z użycia dokonuje komisja powołana przez dowódcę jednostki wojskowej, która kompletuje dokumentację stanowiącą podstawę wycofania, w tym orzeczenie lekarsko-weterynaryjne o stanie zdrowia psa oraz wyniki badań diagnostycznych. Wycofania konia służbowego dokonuje komisja składająca się z co najmniej czterech członków, w tym wojskowego lekarza weterynarii oraz przedstawiciela komórki do spraw szkolenia.

Opieka lekarsko-weterynaryjna nad zwierzętami służbowymi

Psy służbowe i psy kontraktowe poddaje się następującym zabiegom według wskazań wojskowego lekarza weterynarii właściwego miejscowo wojskowego ośrodka medycyny prewencyjnej: szczepieniom przeciwko chorobom zakaźnym, zabiegom zwalczania pasożytów wewnętrznych i zewnętrznych, okresowym badaniom stanu zdrowia oraz leczeniu. Konie służbowe poddaje się szczepieniom przeciwko grypie i tężcowi, badaniu parazytologicznemu kału, zabiegom zwalczania pasożytów oraz okresowym badaniom stanu zdrowia, których wyniki wpisuje się do dowodu tożsamości konia służbowego oraz do książki ewidencji i przeglądów koni służbowych. Zgodę na profilaktykę i leczenie zwierząt służbowych w zakładach leczniczych innych niż podległe Ministrowi Obrony Narodowej wydaje dowódca jednostki wojskowej po uzyskaniu akceptacji przez wojskowego lekarza weterynarii.

Normy wyżywienia i stawki pieniężne

Rozporządzenie szczegółowo określa normy wyżywienia oraz dzienne stawki pieniężne na żywienie zwierząt służbowych. Dzienna stawka pieniężna na żywienie psa służbowego oraz psa kontraktowego wynosi w zależności od masy ciała i pory roku od 9 zł do 21 zł, przy czym okres zimowy trwa od 1 listopada do 31 marca, a okres letni od 1 kwietnia do 31 października. Dzienna stawka pieniężna na wyżywienie konia służbowego wynosi 100 zł, a dla konia służbowego wycofanego z użycia – 75 zł. Ryczałt na pokrycie kosztów wyżywienia przyznaje się opiekunowi zwierzęcia lub organizacji na podstawie wniosku złożonego do dowódcy jednostki wojskowej i wypłaca się co miesiąc z góry.

Data wejścia w życie: 19 styczeń 2024 r.
Podstawa prawna: — Dz.U. 2026, poz. 16